Çekim Sonrası Hemen İmplant: Hangi Vakalarda Uygundur?

Diş çekimi planlanan hastaların en sık sorduğu sorulardan biri, implantın çekimle aynı seansta yapılıp yapılamayacağıdır. Çekim sonrası hemen implant (immediat implant), tedavi süresini kısaltması ve cerrahi seans sayısını azaltması nedeniyle hem hekimler hem hastalar için cazip bir seçenektir. Ancak bu yaklaşım her vakaya uygun değildir. Uluslararası konsensüs raporları, implant yerleştirme zamanlamasını çekim soketinin iyileşme durumuna göre dört gruba ayırır ve her birinin farklı endikasyonları olduğunu vurgular [1]. Bu yazıda immediat implantın hangi koşullarda öngörülebilir sonuç verdiğini, hangi durumlarda beklemenin daha güvenli olduğunu ele alıyoruz.

İmplant Yerleştirme Zamanlaması: Dört Temel Protokol

Konsensüs sınıflamasına göre implant, çekimden sonra farklı zamanlarda yerleştirilebilir [1]:

• Tip 1 – Hemen (immediat) yerleştirme: İmplant, çekimle aynı seansta sokete yerleştirilir.
• Tip 2 – Erken yerleştirme (yumuşak doku iyileşmesi ile): Genellikle 4–8 hafta sonra, soket üzerindeki diş eti kapandığında yapılır.
• Tip 3 – Erken yerleştirme (kısmi kemik iyileşmesi ile): Genellikle 12–16 hafta sonra, sokette radyografik olarak kemik dolumu başladığında yapılır.
• Tip 4 – Geç yerleştirme: Soket tamamen iyileştikten sonra, çoğunlukla 6 ay ve üzerinde yapılır.

Bu protokollerin hiçbiri tek başına “en iyi” değildir. Doğru seçim; kemik duvarlarının durumu, yumuşak doku kalınlığı, enfeksiyon varlığı ve estetik beklentiye göre yapılır [2].

Çekim Sonrası Kemikte Ne Olur?

Diş çekildikten sonra alveol kemiği, özellikle ilk aylarda belirgin bir boyutsal değişime uğrar. Bu remodelasyon en çok ince yapılı bukkal (yanak tarafı) duvarda görülür ve hem yükseklik hem genişlik kaybına yol açar [3].

Uzun süre, sokete hemen implant yerleştirmenin bu kemik kaybını önleyeceği düşünüldü. Ancak deneysel çalışmalar, immediat implantın bukkal duvardaki rezorpsiyonu durdurmadığını göstermiştir [4]. Bu nedenle immediat implant bir “kemik koruma yöntemi” olarak değil, doğru vakada tedavi süresini kısaltan bir seçenek olarak değerlendirilmelidir.

Hangi Vakalarda Hemen İmplant Uygundur?

Literatürde öngörülebilir sonuçlar, özellikle aşağıdaki koşulların bir arada bulunduğu vakalarda bildirilmektedir [2, 5]:

• Sağlam ve yeterli kalınlıkta bukkal kemik duvarı: Bukkal duvarın bütün olması ve ideal olarak yaklaşık 1 mm veya daha kalın olması estetik riski azaltır.
• Kalın diş eti fenotipi: Kalın yumuşak doku, çekim sonrası çekilmeye (resesyona) karşı daha dirençlidir.
• Akut, pürülan enfeksiyonun olmaması: Aktif apse veya yoğun akıntı bulunan soketlerde genellikle beklemek tercih edilir.
• Primer stabilite sağlayacak kemik hacmi: Soketin apikalinde ve palatinal duvarında implantı sabitleyecek yeterli kemik bulunmalıdır.
• Uygun kök pozisyonu: Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) ile değerlendirilen sagittal kök pozisyonu, implantın ideal açıyla yerleştirilip yerleştirilemeyeceğini önceden gösterir [6].

Bu kriterlerden biri veya birkaçı eksikse, Tip 2 veya Tip 3 erken yerleştirme çoğu zaman daha güvenli bir alternatiftir.

Primer Stabilite ve Cerrahi Teknik

Çekim soketi, implantın çapından daha geniş olduğu için immediat vakalarda primer stabilite çoğunlukla soket duvarlarından değil, apikal ve palatinal kemikten elde edilir. Bu nedenle cerrahi planlama ve frez protokolü özellikle önemlidir.

Başarıyı destekleyen temel klinik adımlar şunlardır:

1. Atravmatik çekim: Bukkal duvarı korumak için periotom veya benzeri aletlerle, kemiği zorlamadan çekim yapılır.
2. Soket temizliği: Granülasyon dokusu ve enfekte doku dikkatle uzaklaştırılır.
3. Palatinal konumlandırma: İmplant, bukkal duvara temas etmeyecek şekilde hafif palatinale yerleştirilir.
4. Bukkal boşluğun doldurulması: İmplant ile bukkal duvar arasında kalan boşluk greft materyaliyle doldurulabilir.
5. Yükleme kararının kontrollü verilmesi: Yeterli tork ve stabilite elde edilmişse geçici restorasyon düşünülebilir; aksi halde konvansiyonel iyileşme beklenir.

Azı dişi bölgesinde ise implantın kökler arası septuma yerleştirilmesi stabilite açısından avantaj sağlar. Septumun yetersiz olduğu durumlarda erken yerleştirme daha öngörülebilir olabilir.

Estetik Bölgede Asıl Risk: Diş Eti Çekilmesi

Ön bölgede immediat implantın en sık karşılaşılan sorunu, implant çevresinde bukkal diş eti çekilmesidir. Bu risk; ince diş eti fenotipi, hasarlı bukkal duvar ve implantın fazla bukkale yerleştirilmesi durumunda belirgin şekilde artar [2].

Sistematik derlemeler, uygun seçilmiş vakalarda immediat implantların sağkalım oranının geç yerleştirmeye yakın olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte bazı veriler, erken implant kaybı ve estetik komplikasyon riskinin daha yüksek olabileceğine işaret eder [5, 7]. Bu nedenle immediat implant kararı, hastanın beklentileri ve riskler açıkça konuşularak verilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Diş çekildiği gün implant yapılabilir mi?

Evet, uygun vakalarda yapılabilir. Bukkal kemiğin sağlam olması, akut enfeksiyon bulunmaması ve implantın yeterli stabiliteyle sabitlenebilmesi gerekir. Karar, klinik muayene ve KIBT değerlendirmesinden sonra verilir.

Enfekte dişin yerine hemen implant konabilir mi?

Kronik ve sınırlı enfeksiyonlarda, soket iyi temizlendiği takdirde bazı vakalarda mümkün olabilir. Ancak akut, akıntılı enfeksiyonlarda genellikle önce iyileşmenin beklenmesi önerilir.

Hemen implantta aynı gün diş takılır mı?

Her zaman değil. İmplantın yerleştirilmesi ile üzerine diş takılması farklı kararlardır. Yeterli primer stabilite elde edilirse geçici bir diş takılabilir; aksi halde implantın iyileşmesi beklenir.

Hemen implant, beklemeli implanttan daha mı riskli?

Doğru seçilmiş vakalarda sonuçlar birbirine yakındır. Risk, özellikle estetik bölgede ve ince diş eti yapısına sahip hastalarda artar. Bu yüzden hasta seçimi, tekniğin kendisi kadar önemlidir.

Sonuç

Çekim sonrası hemen implant, doğru vakada tedavi süresini kısaltan ve hasta konforunu artıran güçlü bir seçenektir. Ancak çekim sonrası kemik remodelasyonunu önleyen bir yöntem değildir ve her vakaya uygulanmamalıdır. Sağlam bukkal duvar, kalın diş eti fenotipi, enfeksiyonun kontrol altında olması ve yeterli primer stabilite, öngörülebilir sonucun temel koşullarıdır. Bu koşullar sağlanamıyorsa, erken yerleştirme protokolleri çoğu zaman daha güvenli bir yol sunar. Başarının anahtarı; KIBT destekli planlama, atravmatik cerrahi ve gerçekçi bir yükleme kararıdır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya kişiye özel tedavi planının yerini tutmaz. Tedavi seçenekleri için mutlaka diş hekiminize danışınız.

Kaynaklar

1. Hämmerle CHF, Chen ST, Wilson TG Jr. Consensus statements and recommended clinical procedures regarding the placement of implants in extraction sockets. Int J Oral Maxillofac Implants. 2004;19 Suppl:26-28.
2. Buser D, Chappuis V, Belser UC, Chen S. Implant placement post extraction in esthetic single tooth sites: when immediate, when early, when late? Periodontol 2000. 2017;73(1):84-102. doi:10.1111/prd.12170
3. Araújo MG, Lindhe J. Dimensional ridge alterations following tooth extraction. An experimental study in the dog. J Clin Periodontol. 2005;32(2):212-218. doi:10.1111/j.1600-051X.2005.00642.x
4. Araújo MG, Sukekava F, Wennström JL, Lindhe J. Ridge alterations following implant placement in fresh extraction sockets: an experimental study in the dog. J Clin Periodontol. 2005;32(6):645-652. doi:10.1111/j.1600-051X.2005.00726.x
5. Gallucci GO, Hamilton A, Zhou W, Buser D, Chen S. Implant placement and loading protocols in partially edentulous patients: A systematic review. Clin Oral Implants Res. 2018;29 Suppl 16:106-134. doi:10.1111/clr.13276
6. Kan JYK, Roe P, Rungcharassaeng K, ve ark. Classification of sagittal root position in relation to the anterior maxillary osseous housing for immediate implant placement: a cone beam computed tomography study. Int J Oral Maxillofac Implants. 2011;26(4):873-876.
7. Cosyn J, De Lat L, Seyssens L, Doornewaard R, Deschepper E, Vervaeke S. The effectiveness of immediate implant placement for single tooth replacement compared to delayed implant placement: A systematic review and meta-analysis. J Clin Periodontol. 2019;46 Suppl 21:224-241. doi:10.1111/jcpe.13054

İlgili İçerikler

• İmplantta Primer Stabilite Neden Başarıyı Belirler?
• İmplant Yerleştirme Torku Kaç Olmalı? Primer Stabilite ve Torque Değerleri
• İmplant Tedavisinde Greft ve Membran Neden Birlikte Kullanılır?
• İmplant Çevresindeki Diş Eti Neden Önemli?
• Dijital Planlamada Yeni Çağ: OneGuide ile Hatasız Cerrahi Mümkün mü?

İmmediat vakalarınızda ihtiyaç duyduğunuz implant sistemleri, cerrahi setler ve protetik çözümler için ürün sayfalarımızı inceleyebilir veya ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.